Brilarmoede onder lage inkomens: één op de vier mensen in armoede heeft een verkeerde bril
‘Financiële stress bij een versleten bril of verkeerde sterkte, goed zicht mag geen luxe zijn’
Toegang tot oogzorg is voor Nederlanders met een laag inkomen geen vanzelfsprekendheid. Eén op de vijf ziet op dit moment niet goed en heeft een (nieuwe) bril nodig. Dat blijkt uit onderzoek van Motivaction, het Leger des Heils en Specsavers onder Nederlanders die onder de armoedegrens leven. 25 procent stelt een bezoek aan de opticien uit wegens financiële stress. Het gebrek aan oogzorg belemmert hen niet alleen in hun dagelijks functioneren, maar heeft ook gevolgen voor de kwaliteit van leven. Om dit taboe te doorbreken, zet Specsavers brilarmoede hoog op de agenda. In samenwerking met het Leger des Heils introduceert de oogzorgketen een brillenprogramma om oogzorg financieel toegankelijker te maken.
Kwart van mensen in armoede stelt oogzorg uit
Voor driekwart van de Nederlanders met een jaarinkomen onder de 33.500 euro is rondkomen een dagelijkse uitdaging (71 procent). 40 procent van hen ervaart medische kosten (incl. brillen) als een grotere financiële last dan kleding of zelfs woonlasten. Voor één op de vier is financiële stress zo groot, dat de nodige oogzorg wordt uitgesteld.
Ine Voorham van het Leger des Heils laat weten: “Iedere euro om moeten draaien omdat je iedere maand geld tekort komt om eten, drinken, huisvesting etc. te kunnen betalen is al heel erg. Maar als je dag in dag uit de wereld waarin je leeft niet meer scherp kunt krijgen omdat een goede bril ontbreekt, is dit niet alleen lastig, maar in meerdere opzichten ook gevaarlijk.”
Eén op de vier geen geld voor nieuwe bril
Het onderzoek laat zien dat zichtproblemen binnen deze groep veel voorkomen, en dat een oplossing vaak niet binnen handbereik ligt. 25 procent van de brildragende respondenten leeft momenteel met een versleten bril, of een bril die niet de juiste sterkte heeft. In de meerderheid van de gevallen komt dit door gebrek aan financiële middelen. 23 procent van de respondenten heeft al langer dan vijf jaar geen oogmeting laten doen. Kosten spelen hierbij een belangrijke rol: de meest genoemde reden voor mensen die niet goed kunnen zien maar géén bril of lenzen hebben, is dat het te duur is. Van de mensen die door financiële problemen geen geld hebben voor een (nieuwe) bril of lenzen of hierdoor überhaupt geen oogmeting laten doen, geeft een ruime meerderheid aan dat een bril voor hen te duur is, zelfs als ze er écht een nodig hebben.
Een van de respondenten, een bezoeker van de buurthuiskamer van het Leger des Heils in Utrecht, vertelt: “Mijn linkeroog ziet vier procent, vanwege een lui oog in mijn jeugd. Mijn rechteroog ziet vijftig procent. Een bril is noodzaak, maar ik kan het niet betalen.”
Brilarmoede heeft effect op kwaliteit van leven
“Het onderzoek toont de schrikbarende realiteit van brilarmoede in Nederland,” zegt Wouter van der Hoeven, directeur van Specsavers Nederland. “Een groot deel van de respondenten ziet een bril als te duur of zelfs een luxe die zij zichzelf niet kunnen veroorloven. Vanuit onze overtuiging dat oogzorg voor iedereen toegankelijk moet zijn, willen we hierin iets betekenen.”
Het gebrek aan financiële middelen voor goede oogzorg belemmert mensen in hun dagelijkse werk, voor veel van hen heeft dit een groot effect op hun kwaliteit van leven en een meerderheid geeft aan hier graag financiële hulp bij te willen. 77 procent van de mensen is het ermee eens dat de overheid meer zou moeten doen om mensen te helpen die geen bril kunnen betalen.
Specsavers lanceert brillenprogramma
Specsavers en het Leger des Heils werken al jaren samen om mensen in een financieel kwetsbare positie te ondersteunen. Via ruim 130 buurthuiskamers van het Leger des Heils in heel Nederland krijgen zij toegang tot praktische hulp en begeleiding. Met het nieuwe brillenprogramma dat Specsavers dit jaar lanceert, blijven zij de handen ineenslaan en krijgen meer dan 650 mensen vanuit deze buurthuiskamers een nieuwe bril van Specsavers.
De eerste overhandiging van een bril is gedaan aan Enrico (62 jaar): “Mijn oude bril was echt versleten. Ik was er ook nog eens op gaan zitten, dus zag alles de laatste tijd wazig. Dat was erg vermoeiend. Helaas heb ik geen geld voor een nieuwe bril. Dankzij de buurthuiskamer van het Leger des Heils en de hulp van Specsavers heb ik nu weer een nieuwe bril en kan ik weer scherp zien. Dat doet zóveel met me. Ik voel me door hun gezien als mens: zonder oordeel, maar met aandacht. Dat geeft me een heel goed en dankbaar gevoel.”
Daarnaast overhandigde het familiebedrijf op vrijdag 30 januari een cheque van 191.000 euro aan het Leger des Heils. Deze donatie hebben alle Specsavers-winkels in 2025 bij elkaar gespaard, door per verkocht montuur en hoortoestel een bedrag opzij te zetten. Hiermee zetten de winkels een traditie voort, want zij sparen al 6 jaar op deze wijze voor de buurthuiskamers. Mede dankzij deze blijvende steun kunnen de buurthuiskamers zich inzetten tegen eenzaamheid en bestaansonzekerheid.