Cortisol
Cortisol, ook wel bekend als het stresshormoon, zorgt op zijn beurt weer voor een verhoogd risico op oogaandoeningen. Wanneer je veel stress ervaart, maakt je lichaam cortisol aan. Dit hormoon kan de oogdruk verhogen. Dit verhoogt het risico op oogaandoeningen. "Als je langdurig veel stress hebt, kan dat problemen veroorzaken, zoals beschadiging aan je netvlies of zelfs glaucoom. Daarom is het belangrijk om regelmatig een ooggezondheidsonderzoek te laten doen,” aldus Amara.

Hormoonveranderingen tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap vinden er veel hormonale en fysiologische veranderingen plaats in het lichaam die ook de gezondheid van het oog kunnen beïnvloeden. De meest voorkomende veranderingen zijn droge ogen en veranderingen in het zicht.

"Tijdens de zwangerschap ervaren veel vrouwen een verminderd zicht, vooral op afstand. Dit komt door veranderingen in het hoornvlies. Vocht hoopt zich op in het hoornvlies, waardoor het dikker wordt. Het zicht wordt meestal na de zwangerschap weer normaal. Daarom is het geen goed idee om een nieuwe bril aan te schaffen totdat je lichaam en hormonen weer zijn hersteld,” aldus Farah.

Hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap kunnen de samenstelling van het traanvocht beïnvloeden en de afscheiding ervan in de buitenste, vette lagen verminderen. Sommige vrouwen kunnen tijdens de zwangerschap moeilijk fel licht verdragen.

In de overgang, hou een oogje in het zeil
Opvliegers, stemmingswisselingen en concentratieproblemen worden veel besproken, maar de effecten van de overgang op de ooggezondheid van vrouwen zijn veel minder bekend. De overgang en de daarmee gepaard gaande veranderingen in de hormoonproductie veroorzaken veel verschillende veranderingen in het lichaam.

Amara vertelt: "Tijdens de overgang neemt de productie van oestrogeen af en dat kan gevolgen hebben voor je ogen. Een van de meest voorkomende oogklachten tijdens de overgang is een verminderde productie van traanvocht. Dit kan leiden tot droge ogen, gevoeligheid voor licht en wazig zicht. Daarnaast kan tijdens de overgang ook de oogdruk stijgen. Daarom is het belangrijk regelmatig de gezondheid van je ogen te laten checken. Zo kunnen mogelijke oogaandoeningen, zoals droge ogen, opgespoord worden. Het is altijd verstandig om aan je opticien te laten weten als je last hebt van droge ogen of andere aandoeningen. Dan kan er naar een oplossing worden gezocht.”

Hou je ogen gezond

●        Droge ogen kunnen op verschillende manieren worden behandeld. Specsavers geeft verschillende tips:

o   Gebruik de juiste soort oogdruppels en gels. Vraag altijd om advies van jouw opticien.

o   Bescherm je ogen tegen wind en droge lucht door een zonnebril of bril te dragen.

o   Draag minder vaak contactlenzen of doe ze eerder uit. Kies hierbij voor hoogwaardige en hydraterende contactlenzen en gebruik alleen oogdruppels die ook geschikt zijn bij contactlenzen.

o   Voeding heeft invloed: omega-3 vetzuren kunnen bijvoorbeeld de symptomen van droge ogen verlichten.

●        Laat regelmatig je ogen en de gezondheid van je ogen checken. Een ooggezondheidsonderzoek kan veranderingen in het oog aan het licht brengen die misschien te maken hebben met de hormonale balans in je lichaam.

Het niet tijdig ontdekken van een oogaandoening kan grote gevolgen hebben voor de rest van je leven. Veel mensen gaan pas naar de huisarts of oogarts op het moment dat ze klachten hebben, terwijl het dan soms al te laat is. Omdat uit onderzoek blijkt dat vijftig procent van het zichtverlies kan worden voorkomen, wijst Specsavers Nederlanders op het belang van regelmatige oogcontroles. Dit kan gaan om een sterktemeting door de opticien of een uitgebreider onderzoek door de optometrist, het zogenaamde ooggezondheidsonderzoek. Een optometrist kan de gezondheid van de ogen controleren en tekenen van medische aandoeningen, zoals diabetes of de oogaandoening glaucoom, vroegtijdig detecteren. Daarnaast kan een optometrist ook bepaalde klachten behandelen, zoals droge ogen en in een aantal gevallen rode ogen. Voor een afspraak bij een optometrist is geen verwijzing van een huisarts nodig.

Hoe vaak controleren we onze ogen?
Pauline Schenk, optometrist van Specsavers: “We gaan standaard twee keer per jaar naar de tandarts, maar hoe vaak laten we nu eigenlijk onze ogen controleren? Dit vergeten we in veel gevallen, terwijl je ogen zó belangrijk voor je zijn en vanaf je veertigste het risico op een oogaandoening toeneemt. Daarom roepen we mensen vanaf veertig jaar op om een afspraak bij ons te maken voor een uitgebreid ooggezondheidsonderzoek. Dit onderzoek kan vervolgens helpen om signalen van oogaandoeningen te ontdekken.”

Ogen vertellen iets over de gezondheid
Dat ogen veel kunnen vertellen over de gezondheid bewijst het uitzonderlijke verhaal van Auke Creemers. “Begin dit jaar ervaarde ik ineens problemen met mijn ogen; in korte tijd verslechterde mijn zicht aanzienlijk. Ik liep een Specsavers filiaal binnen om naar mijn ogen te laten kijken. Daar kwam de opticien tijdens een oogmeting erachter dat er echt iets mis was met mijn zicht wat hoogstwaarschijnlijk niet alleen met mijn sterkte te maken had. Ik werd dus direct doorverwezen naar de huisarts en vervolgens naar een oogarts in het ziekenhuis. Daar bleek dat ik een hersentumor had die op mijn oogzenuw drukte. Gelukkig ben ik inmiddels geopereerd en gaat het goed met me. Het is de verwachting dat mijn zicht volledig zal herstellen. Ik ben dus ongelooflijk blij dat ik mijn ogen heb laten controleren en daardoor op tijd naar de juiste personen ben doorverwezen.”

Rode ogen
Is het witte deel in je oog rood van kleur of zijn de bloedvaatjes goed zichtbaar? Jiska van Dam, optometriste bij Specsavers: “Dit kan, naast irritatie of slaapgebrek, duiden op een oogontsteking, allergie of bijvoorbeeld beschadiging van het hoornvlies door een vuiltje in het oog. Ook kan het komen door te veel spanning of inspanning, zoals hard hoesten, te kleine lettertjes proberen te lezen of lang naar een beeldscherm turen. Soms kunnen deze bloedvaatjes knappen, wat vaak onschuldig is. Dit kan bijvoorbeeld vergeleken worden met een blauwe plek op je arm of been. Een bloeduitstorting in de oog verdwijnt meestal na twee weken. Heb je vaak last van rode ogen, adviseren wij je ogen eens te checken bij een optometrist; zij zijn breder opgeleid dan een opticien en zijn ondersteunend aan oogartsen”. Is het oog plotseling rood en heeft u hevige pijn, dan is het goed om naar uw huisarts te gaan.

Wazig zien
Een van de mogelijke oorzaken van wazig zicht, is staar. Jiska: “Bij staar is de ooglens vertroebeld, waardoor je wazig ziet of je zicht langzaam minder wordt. Je kunt contrasten minder goed zien en soms last hebben van strooilicht, waardoor je bijvoorbeeld kringen rond lampen en verlichting kan zien. Hierdoor kan iemand met staar sneller verblind worden.” Ervaar je dergelijke klachten, dan is een bezoek aan de optometrist aan te raden.

Hoofdpijnklachten
Heb je regelmatig last van hoofdpijn? Dan kan dit komenmdoordat de je ogen continu te hard moeten werken om jouw zicht te corrigeren. Verslechterd zicht of een verkeerde brilsterkte zorgen ervoor dat de ogen zich extra moeten inspannen, Dit kan gemakkelijk verholpen worden door een juiste oogmeting en een bril of lenzen met een passende sterkte.

Dubbel zien
Als je plotseling dubbel ziet, kan dit een teken zijn van een hersenschudding. Ook kan het dubbelzien het gevolg zijn van twee ogen die niet goed samenwerken of door een afwijking aan één oog. Daarnaast kan het dubbelzien ook komen door het gebruik van bepaalde medicijnen. Het dubbelzien kan de dagelijkse activiteiten erg lastig maken, aangezien afstanden moeilijk kunnen worden ingeschat. Daarnaast kan het vermoeide ogen en hoofdpijn met zich meebrengen. Bij plotseling dubbelzien is het belangrijk om contact met de huisarts op te nemen.

Zien met je hersenen
De hersenen gebruiken meer informatie dan alleen de elektrische signalen die via de ogen worden doorgegeven. Het ‘ziencentrum’ in de hersenen is verbonden met andere hersendelen die op hun beurt ook weer verbonden zijn met andere (hersen)delen. Deze delen verschaffen informatie die de hersenen gebruiken om betekenis te geven aan de wereld om ons heen. De informatie is gevormd door al onze zintuigen, dus ook onze reuk, gehoor en tast, en wordt aangevuld met onze herinneringen en verwachtingen. De ogen en de elektrische signalen zorgen dus voor het zien en de overige informatie zorgt voor de interpretatie die een individu daaraan geeft. We leven dus eigenlijk in een door onze hersenen gecreëerde wereld.

Het valt wel mee, toch?
Bijna 70 procent (67%) van de Nederlanders is onwetend: zij denken dat alcohol geen effect heeft op hun zicht. Bovendien valt op dat hoe ouder de persoon is, hoe lager het effect van alcohol op het zicht wordt ingeschat. Zo denkt 33 procent van de 18 tot 35-jarigen dat alcohol hun zicht beïnvloedt ten opzichte van slechts 10 procent van de 60-plussers. Bovendien wordt de hoeveelheid vanaf wanneer alcohol effect heeft op het zicht onderschat. Zo denkt 87 procent van de Nederlanders dat twee glazen alcohol nog geen impact op hun zicht heeft. Bovendien denkt 76 procent dit ook nog bij drie glazen. Bij méér dan drie glazen blijft dit aantal nog steeds steken op 54 procent.

*Bron: Western University, Ontario
**Bron: Trimbos Instituut

Kleine correctieafwijking, flinke impact op rijgedrag
Mensen die in het donker rijden hebben 160 procent meer kans op een ongeluk dan autobestuurders bij daglicht. De meeste ongelukken vinden plaats in de avondspits.* Joanne Wood, Professor op de School of Optometry and Vision Science aan de Queensland University of Technology in Australië, deed grootschalig onderzoek naar de relatie tussen zicht, veroudering en rijprestaties. “Veel mensen weten niet dat je ogen anders werken in het donker, wat ertoe kan leiden dat je belangrijke objecten over het hoofd ziet. Een niet-gecorrigeerde afwijking van 0.50 kan al een flinke impact hebben op je rijgedrag. Bovendien ervaren veel mensen ongemak door verblinding van koplampen van tegenliggers. Dit kan een risico zijn als je je realiseert dat zichtbaarheid van voetgangers met 40 procent daalt door het effect van deze verblinding”, aldus Joanne Wood.

Onzeker in het donker
Kijkend naar het effect van duisternis op het zicht, is het niet geheel onterecht dat mensen zich niet altijd even zelfverzekerd voelen wanneer zij in het donker in de auto stappen. Kijken in het donker, of je nu een bril draagt of niet, kan een verschil van wel driekwart in sterkte inhouden. Regelmatig je ogen laten testen, zodat je weet hoe het met je zicht gesteld is, kan helpen om een stukje van die onzekerheid weg te nemen. Ook als je een kleine afwijking hebt en normaal gesproken bij daglicht geen bril nodig hebt, kan dit in het donker wel helpen om je zicht te verbeteren.

Goed zicht begint bij jezelf
Het is voor veel mensen bekend dat het belangrijk is om goed zichtbaar te zijn in het verkeer. Maar wat niet iedereen zich realiseert, is dat goed kunnen zien wanneer je zélf deelneemt aan het verkeer misschien wel net zo belangrijk is. Zorg dus dat je de juiste maatregelen neemt om je zicht zo scherp mogelijk te houden. Als bestuurder, fietser of voetganger. Goed zicht begint bij jezelf. Dit (h)erkent ANWB ook als een van de partners van Specsavers.

*Blijkt uit onderzoek van Stichting Incident Management Nederland.

“Pardon, kunt u dat herhalen?”
Eén op de drie onderzochte senioren (36%) denkt dat hun gehoor op dit moment niet optimaal functioneert. De helft van deze groep (53%) merkt dit doordat ze in gesprekken regelmatig om herhaling vragen. Velen moeten daarnaast de tv en radio steeds harder zetten.