Helft jongvolwassenen heeft slecht zicht tijdens autorijden
Jongvolwassenen merken hun zichtproblemen vooral op in het verkeer. Vrijwel de helft (48%) geeft aan weleens minder zicht te hebben tijdens het autorijden, ongeacht de weersomstandigheden. Een kwart van hen ondervindt problemen met het lezen van verkeersborden, waar dit onder 50+’ers bij slechts 11 procent van toepassing is. Ook moet bijna één op de twee (47%) bestuurders onder de 30 jaar dichtbij het verkeersbord zijn om het goed te kunnen lezen. 14 procent van hen past hun rijgedrag aan om verslechterd zicht te compenseren.

Team Alert uit haar zorgen over de onderzoeksresultaten: “Veel jongeren zijn nog volop bezig om ervaring op te doen in het verkeer. Dat vraagt al veel concentratie en inschattingsvermogen. Als hun zicht daarnaast niet optimaal is, wordt het nóg moeilijker om veilig te rijden of fietsen. Slecht zicht maakt een kwetsbare groep daarmee extra kwetsbaar en zorgt voor gevaarlijke situaties in het verkeer,” stelt Doutsen Punter, woordvoerder van Team Alert.

Meeste mensen stellen oogmeting uit
Ondanks de ervaren klachten en grote risico’s blijft de oogmeting voor veel Nederlanders iets reactiefs. Het advies is om eens in de twee jaar je ogen te laten controleren en eerder als je klachten ervaart. Slechts 45 procent van Nederland houdt zich aan dit advies, bij jongvolwassenen is dit 31 procent.. “Veel mensen overschatten hun zicht, vooral jongeren,” zegt Wieteke van Hunnik, Head of Professional Advancement bij Specsavers. “Pas als er gevaarlijke situaties ontstaan of je prestaties eronder lijden, realiseren mensen zich hoe belangrijk goed zicht is. Een oogmeting zou net zo vanzelfsprekend moeten zijn als een tandartscontrole.”

35 procent gaat zelfs minder vaak dan eens in de vier jaar naar een opticien, ondanks eventuele klachten. Jongvolwassenen stellen een oogmeting nog langer uit. Bijna de helft (47%) van de jongvolwassenen laat zelf minder vaak dan één keer per 5 jaar de ogen testen. Dit percentage ligt bij oudere generaties een stuk lager, namelijk op 30 procent. De belangrijkste redenen om uit te stellen: men denkt dat het niet nodig is, dat het zicht nog “goed genoeg” is, of men vergeet het simpelweg. Om Nederlanders bewust van hun zicht te maken, vraagt Specsavers de komende periode op een laagdrempelige manier in alledaagse situaties aandacht voor een oogtest.

Over het onderzoek
Het onderzoek is van 29 september t/m 3 oktober 2025 uitgevoerd door PanelWizard in opdracht van Specsavers, onder ruim 1000 Nederlanders van 18 jaar en ouder, representatief naar geslacht, leeftijd, gezinssituatie, arbeidsparticipatie, opleiding en provincie. Het onderzoek gaat over het zicht van Nederlanders en het wel/niet laten uitvoeren van een oogmeting bij minder zicht.

 

Op basis van deze resultaten lijkt het erop dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders de wettelijk verplichte gezichtsscherpte voor automobilisten niet navolgt. Deze scherpte moet bij automobilisten met beide ogen (eventueel met bril of contactlenzen) tenminste 5/10 (0,5) bedragen. Bij een mindere gezichtssterkte is correctie door middel van een bril of lenzen geboden. Het niet naleven van deze wettelijke verplichting is zorgwekkend, aldus Wieteke Lap - Van Hunnik, woordvoerder van Specsavers.

Lap: "Brildragers beseffen zich onvoldoende dat ze met minder zicht of bij het (bewust) niet dragen van hun bril of lenzen in de auto, niet alleen een ongeval riskeren, maar ook aansprakelijk kunnen zijn voor het in gevaar brengen van anderen." In samenwerking met de ANWB liet Specsavers consumenten daarom op een testcircuit ervaren wat er gebeurt wanneer zij zonder bril achter het stuur kruipen. Uit deze testen komt onder meer naar voren dat er bij het niet dragen van een bril in verkeerssituaties nadrukkelijk sprake is van een verminderd reactievermogen.

Vaker testen
Ondanks dat verkeersveiligheid in alle Europese landen hoog op de agenda staat, blijkt het garanderen van goed zicht hierin niet tot nauwelijks te worden meegenomen. In het rapport van de retailketen komt naar voren dat er in Europa bijvoorbeeld grote verschillen zijn tussen de regulering van oogtesten voor automobilisten. In Oostenrijk en Spanje is het verplicht om een oogonderzoek te ondergaan bij een oogarts voor uitgifte van het rijbewijs. In Nederland en Noorwegen daarentegen volstaat de zogenaamde 'nummerbordtest' tijdens het praktijkexamen.

Lap - Van Hunnik: "Het verplichte gebruik van autogordels en strikte wetgeving en handhaving rondom gebruik van alcohol en smartphones achter het stuur zijn inmiddels de normaalste zaak van de wereld als het gaat om de bevordering van de verkeersveiligheid. Opvallend genoeg wordt het belang van goed zicht over het hoofd gezien. In de meeste Europese landen is het niet eens verplicht om je ogen te laten testen bij het verlengen van een rijbewijs. Dat is ronduit zorgwekkend. Wij adviseren automobilisten om minimaal eens per twee jaar een professionele oogmeting te laten ondergaan bij een opticien."

Consument pleit voor wettelijke verplichte oogmeting
Ook consumenten zien deze tolerante houding ten opzichte van oogtesten liever strikter. Een ruime meerderheid (60%) geeft aan dat het ondergaan van een oogmeting een wettelijk verplicht onderdeel moet zijn bij het vernieuwen van het rijbewijs.

Specsavers en ANWB blijven zich de komende maanden hard maken voor beter zicht in het verkeer. Als onderdeel hiervan worden speciale voordelen geboden aan ANWB-leden.