Het niet tijdig ontdekken van een oogaandoening kan grote gevolgen hebben voor de rest van je leven. Veel mensen gaan pas naar de huisarts of oogarts op het moment dat ze klachten hebben, terwijl het dan soms al te laat is. Omdat uit onderzoek blijkt dat vijftig procent van het zichtverlies kan worden voorkomen, wijst Specsavers Nederlanders op het belang van regelmatige oogcontroles. Dit kan gaan om een sterktemeting door de opticien of een uitgebreider onderzoek door de optometrist, het zogenaamde ooggezondheidsonderzoek. Een optometrist kan de gezondheid van de ogen controleren en tekenen van medische aandoeningen, zoals diabetes of de oogaandoening glaucoom, vroegtijdig detecteren. Daarnaast kan een optometrist ook bepaalde klachten behandelen, zoals droge ogen en in een aantal gevallen rode ogen. Voor een afspraak bij een optometrist is geen verwijzing van een huisarts nodig.

Hoe vaak controleren we onze ogen?
Pauline Schenk, optometrist van Specsavers: “We gaan standaard twee keer per jaar naar de tandarts, maar hoe vaak laten we nu eigenlijk onze ogen controleren? Dit vergeten we in veel gevallen, terwijl je ogen zó belangrijk voor je zijn en vanaf je veertigste het risico op een oogaandoening toeneemt. Daarom roepen we mensen vanaf veertig jaar op om een afspraak bij ons te maken voor een uitgebreid ooggezondheidsonderzoek. Dit onderzoek kan vervolgens helpen om signalen van oogaandoeningen te ontdekken.”

Ogen vertellen iets over de gezondheid
Dat ogen veel kunnen vertellen over de gezondheid bewijst het uitzonderlijke verhaal van Auke Creemers. “Begin dit jaar ervaarde ik ineens problemen met mijn ogen; in korte tijd verslechterde mijn zicht aanzienlijk. Ik liep een Specsavers filiaal binnen om naar mijn ogen te laten kijken. Daar kwam de opticien tijdens een oogmeting erachter dat er echt iets mis was met mijn zicht wat hoogstwaarschijnlijk niet alleen met mijn sterkte te maken had. Ik werd dus direct doorverwezen naar de huisarts en vervolgens naar een oogarts in het ziekenhuis. Daar bleek dat ik een hersentumor had die op mijn oogzenuw drukte. Gelukkig ben ik inmiddels geopereerd en gaat het goed met me. Het is de verwachting dat mijn zicht volledig zal herstellen. Ik ben dus ongelooflijk blij dat ik mijn ogen heb laten controleren en daardoor op tijd naar de juiste personen ben doorverwezen.”

Versnellende factoren
Of en hoe snel de gezondheid van ogen verslechtert, is deels erfelijk bepaald. Dit betekent dat het risico op bijvoorbeeld een oogaandoening groter is als één of meerdere familieleden hier ook last van heeft (gehad). Naast erfelijkheid zijn er ook externe factoren die bijdragen aan het versnelde proces van oogveroudering, zoals het te veel blootstellen van de ogen aan zonlicht, roken en een eenzijdig dieet. Van Dam vervolgt: “Bij roken neemt de hoeveelheid antioxidanten die het netvlies beschermt in het lichaam af. Dit maakt de kans op oogveroudering tot drie keer hoger. Dit verhoogde risico blijft aanwezig tot zelfs vijftien jaar nadat iemand gestopt is met roken. Ook is het te veel blootstellen van de ogen aan zonlicht een factor die versnelde oogveroudering tot gevolg kan hebben. Draag buiten dus altijd de juiste bescherming voor de ogen, ook als het bewolkt is.”

Symptomen van oogveroudering
Er zijn een aantal manieren om oogveroudering te herkennen. Wisselend zicht, een rechte lijn krom zien of het zomaar tegen dingen aanlopen zijn signalen van oogveroudering. Van Dam: “Op het moment dat je merkt dat je zicht je in de steek begint te laten, is het verstandig om direct contact te zoeken met een oogspecialist, zoals een optometrist. Die kan de klachten verhelpen of, indien nodig, doorverwijzen voor verdere specialistische zorg.”

Oogveroudering vertragen
Om versnelde veroudering van de ogen tegen te gaan, zijn de volgende tips volgens de optometrist raadzaam om op te volgen: “Het is belangrijk om niet te roken en te zorgen dat je gevarieerd eet met voldoende vitamines. Daarnaast is goede bescherming tegen zonlicht een must! Als er sprake is van erfelijke oogaandoeningen in de familie , is het erg belangrijk om - zeker na het veertigste levensjaar - regelmatig een optometrist te bezoeken. Hierdoor zijn symptomen van een aandoening tijdig te signaleren. Helaas kampt maar liefst een kwart van de ouderen met een oogaandoeningen zonder dit zelf te weten. Vaak zijn de effecten namelijk zo geleidelijk dat men pas een verandering in het gezichtsvermogen merkt als de aandoening al in een vergevorderd stadium is. Wees dus alert bij klachten en erfelijke aandoeningen in de familie.”

Geen waarschuwingssignalen
Glaucoom kent geen waarschuwingssignalen, waardoor het vaak voorkomt dat mensen dit probleem te laat signaleren. Het effect is zo geleidelijk dat men pas een verandering in het gezichtsveld merkt als de aandoening al in een vergevorderd stadium is. De symptomen van glaucoom zijn namelijk pijnloos en geven in het begin meestal geen klachten van gezichtsveldverlies. Uitval hiervan aan het ene oog kan dan nog probleemloos worden opgevangen door het andere oog.

Risicofactoren
Bepaalde factoren kunnen de kans op glaucoom aanzienlijk verhogen. De belangrijkste risicofactor is het hebben van een verhoogde oogdruk. Een andere is dat de oogziekte erfelijk kan zijn en het dus in sommige families vaker voorkomt. Daarnaast hebben mensen van een hoge leeftijd, mensen van Afrikaanse en Aziatische afkomst, mensen met een sterke verziendheid of bijziendheid en mensen met een te hoge of een te lage bloeddruk een verhoogde kans op glaucoom.