• ‘Spring’ beweging: Kies twee voorwerpen; de een op ongeveer een armlengte afstand en de ander op 3-4 meter afstand. Richt je ogen op het verre voorwerp en 'spring' dan naar het nabije voorwerp. Oefen dit 'springen' tussen de voorwerpen, en zorg ervoor dat elk voorwerp eerst scherp is voordat je op het andere overschakelt.
• Gooien en vangen: Dit is een van de eenvoudigste oefeningen voor een betere oog-handcoördinatie. Begin te oefenen met korte worpen voordat je verder gaat met hoge worpen - met bijvoorbeeld een vriend, dochter of kleinzoon de bal overgooien wordt het nog leuker!
• Speel videospelletjes: Hoewel het niet wordt aangeraden om langdurig naar schermen te kijken zonder pauze, is het spelen van videospelletjes ook een manier om je oog-handcoördinatie te versterken. Je reageert namelijk op wat er in het spel gebeurt door op de juiste bedieningsknoppen te drukken. Maar vergeet niet: na 20 minuten kijken op een scherm, geef je je ogen een pauze van 20 seconden om in de verte te kijken en ga minstens 2 uur op een dag naar buiten.

Het belang van oog-handcoördinatie bij sport
Oog-handcoördinatie is cruciaal om snel te reageren op de beslissingen van bijvoorbeeld andere spelers. Zo moet je bij tennis analyseren hoe snel en waar de bal terecht gaat komen en hou je rekening met de positie van je racket om de bal goed te raken. Bij golf draait het juist om het inschatten van de afstand en de richting om met zo min mogelijk slagen de bal in de hole te hebben. 

Bij ooggymnastiek draait het dus om ontspanning en rust voor je ogen. Bijvoorbeeld door afwisselend te focussen op iets dat dichtbij en ver weg is. Of door je ogen van boven naar beneden en van links naar rechts te bewegen. De oefeningen zijn simpel en kunnen altijd, overal en door iedereen worden uitgevoerd. Je kunt je ogen hier echter niet mee trainen of oogproblemen of -afwijkingen verhelpen. “Wil je weten hoe het met de gezondheid van je ogen is gesteld? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij een optometrist”, tipt Jiska van Dam, optometrist bij Specsavers. “Zo kunnen eventuele oogaandoeningen in een vroeg stadium herkend worden. Wij adviseren iedereen van 40 jaar en ouder dit elke twee jaar te doen.”

* Let op: Mocht je bij één van deze oefeningen pijn of ongemak ervaren, stop dan met de oefening en maak een afspraak bij een oogspecialist om de gezondheid van je oog te controleren.

222 centimeter per seconde
Ogen kunnen met een ontzettend hoge snelheid bewegen, namelijk zo’n 900 graden per seconde. Omgerekend is dat ongeveer 800 kilometer per uur wat neerkomt op 222 centimeter per seconde. De allersnelste beweging die het oog kan maken - en wat tevens de snelste beweging van het lichaam is - is een saccade of oogsprong. Deze oogbeweging heeft tot doel het vinden van een nieuw fixatiepunt, ofwel het verspringen van het ene beeld naar het andere. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het lezen of het moment dat je in de trein zit en je ogen steeds ‘bijspringen’ als je uit het raam kijkt.

“Ondanks dat een oogsprong een zeer snelle beweging is, is deze niet op elke ‘ondergrond’ even snel”, aldus Mo Ahmed, optometrist bij Specsavers. “Menselijke ogen lezen bijvoorbeeld 25 procent langzamer op een computerscherm dan wanneer zij iets vanaf papier lezen. Maar ongeacht dit verschil blijven de oogspieren de meest actieve spieren van het lichaam met zo’n 100.000 bewegingen per dag. Het enige moment dat ze even rust krijgen, is wanneer je je ogen dicht doet.”

5,2 miljoen keer knipperen per jaar
Ook de oogleden zitten niet stil. Eén keer knipperen duurt slechts 100 tot 150 milliseconden wat betekent dat een persoon tot wel vijf keer per seconde kan knipperen. De oogspieren zijn hiermee naast de meest actieve, ook de snelste spieren van het lichaam. In totaal knipperen we zo’n zeventien keer per minuut, wat neerkomt op 14.280 keer per dag en 5,2 miljoen keer per jaar. We knipperen het minst tijdens het lezen en het meest als we lopen.

“Knipperen is een heel belangrijke functie van de ogen”, vervolgt van Ahmed. “Deze functie verspreidt tranen over het oogoppervlak wat helpt om vuil uit de ogen te verwijderen, microben te doden en uiteraard de ogen vochtig te houden. Om deze laatste reden knipperen lensdragers vaker dan niet-lensdragers. Lenzen werken namelijk als een soort spons en nemen het traanvocht snel op, waardoor ze vaker moeten knipperen om nieuw traanvocht aan te maken.”

Zien met je hersenen
De hersenen gebruiken meer informatie dan alleen de elektrische signalen die via de ogen worden doorgegeven. Het ‘ziencentrum’ in de hersenen is verbonden met andere hersendelen die op hun beurt ook weer verbonden zijn met andere (hersen)delen. Deze delen verschaffen informatie die de hersenen gebruiken om betekenis te geven aan de wereld om ons heen. De informatie is gevormd door al onze zintuigen, dus ook onze reuk, gehoor en tast, en wordt aangevuld met onze herinneringen en verwachtingen. De ogen en de elektrische signalen zorgen dus voor het zien en de overige informatie zorgt voor de interpretatie die een individu daaraan geeft. We leven dus eigenlijk in een door onze hersenen gecreëerde wereld.