Kijk je ogen uit!
Een dolfijn slaapt met één oog open, een varken kan niet omhoog kijken en duiven headbangen hun kop voor een beter zicht, wist je dit allemaal al? Er valt enorm veel te leren over de kijkers van dieren. Op de ZieZoo-kraskaart vind je verschillende dieren uit ons dierenrijk. Specsavers spoort kinderen en hun ouders graag aan om eens verder te kijken en op ontdekking te gaan. De kraskaart staat vol met informatie over alle dierenogen, kras ze open om erachter te komen welke een feit of fabel is. Vind jij een groen vakje onder jouw opengekraste kaart? Dan heb jij het winnende lot en ontvang je een dagje uit cadeaukaart. Niet gewonnen? Niet getreurd! Met de kraskaart leer je meer over de ogen van verschillende dieren. Ga eens naar buiten en kijk eens naar de ogen van dieren in jouw omgeving.

Schokkende cijfers
Bijziendheid begint meestal als een kind 6 tot 12 jaar oud is. De bijziendheid wordt daarna in de kinderjaren langzaam maar zeker erger. Uit onderzoek van het Oogfonds* blijkt dat een op de vijf kinderen die voor het tiende jaar bijziend is een hoge bijziendheid ontwikkelt. Een op de drie mensen met hoge bijziendheid wordt later slechtziend. Dat betekent: 30 procent zicht of minder. Hoge bijziendheid kan daarnaast ook nog eens op latere leeftijd tot ernstige oogaandoeningen leiden.zoek genoemd/vermeld, maar is niet in dit onderzoek onderzocht. Dus ik blijf de koppeling lastig vinden.

Specsavers roept daarom ouders op om met hun kinderen de 20-20-2 regel te gebruiken. Deze regel is slechts bij één op de tien ouders bekend, terwijl dit de beste vuistregel is voor het voorkomen van bijziendheid van het kind. Het is belangrijk om na elke twintig minuten dichtbij kijken ook twintig seconden in de verte te kijken. En nog belangrijker: ga minimaal twee uur per dag naar buiten.

Kijk op onze site in welke winkels de kraskaart beschikbaar is en voor meer informatie over bijziendheid.

Knijpen, knipperen en een hand voor één oog
Kinderen vinden het zelf vaak moeilijk om aan te geven dat er iets aan de hand is, dit geldt in het bijzonder ook voor hun zicht. Ze weten niet beter, of houden het liever stil als ze het niet scherp meer zien. Dit maakt het voor ouders vaak lastig om de juiste maatregelen te nemen. Toch zijn er aanwijzingen waar je op kunt letten wanneer je het vermoeden hebt dat het zicht van je kind achteruit is gegaan:

• Tijdens het lezen van een boek knippert je kind veel met de ogen en houdt het boek dicht bij het gezicht
• Wanneer je kind tv kijkt of voor de computer zit en dichter bij het scherm is gaan zitten dan voorheen
• Je kind wrijft vaak in de ogen
• Je kind klaagt over hoofdpijn of is extra vermoeid na een schooldag
• Je kind houdt een hand voor één oog vast om zich op dingen te concentreren
• Je kind draait diens hoofd zodat het maar met één oog naar dingen kijkt

Wanneer kinderen naar school gaan, controleert de schoolarts de ogen als zij 5, 9 en 14 jaar zijn. Het is belangrijk om ook tussen die momenten de ogen van kinderen te laten onderzoeken. Zeker wanneer (hoge) bijziendheid bij één of beide ouders voorkomt. Zo wordt de juiste diagnose gesteld en kan indien nodig een goede bril aangemeten worden. Tot 8 jaar kunnen kinderen terecht bij een orthoptist in het ziekenhuis en vanaf 8 jaar bij een optometrist. Vanaf 10 jaar kan een opticien de ogen controleren.

Smartphones grote veroorzaker
De oorzaak van myopie is complex. Volgens Simone Stad, optometrist bij Specsavers, ontstaat de afwijking in de jeugd:

Risico verlagen: begin vroeg
Bijziendheid volledig voorkomen is onmogelijk, het risico verlagen kan wél. Kinderen minder lang op schermen laten kijken en vaker naar buiten sturen, is een stap in de goede richting: “Wanneer kinderen elke dag een uurtje extra buitenspelen kan de kans op het ontwikkelen van bijziendheid al significant afnemen”, aldus Stad. “Tevens helpt het om minimaal 30 centimeter afstand te houden van je boek of beeldscherm. Dit geldt ook voor volwassenen.” Naast deze methoden wordt de nachtlens (Ortho-K-Lens) gezien als een van de effectiefste manieren om bijziendheid onder controle te houden. Door ‘s nachts deze lenzen te dragen, ziet men overdag scherp zonder ze te dragen. Een andere methode is door gebruik van Atropine oogdruppels. Deze druppels zouden bijziendheid met wel 77 procent kunnen tegenhouden, mits er zo jong mogelijk mee gestart wordt^[4]. “Vergeet ook niet eens in de twee jaar de ogen te laten controleren. Hoe eerder de bijwerkingen van bijziendheid worden ontdekt, hoe langer de gevolgen vaak uitgesteld kunnen worden”.

1 Oogfonds
2 American Academy of Ophtalmology
3 Oogfonds
4 Contact Lens  and Anterior Eye

De rol van beeldschermen
Hoewel er veelvuldig onderzoek naar is gedaan, is er vooralsnog geen sluitend bewijs dat veelvuldig en langdurig beeldschermgebruik een negatief effect heeft op het zicht. Dit komt mede doordat de grote toename in het gebruik van beeldschermapparaten (zoals tablets en smartphones) nog relatief recent is. Meer onderzoek is hiervoor noodzakelijk.

Toch zijn er wel aanwijzingen dat de combinatie van veel binnen zitten en en veelvuldig gebruik van een beeldscherm (meer dan twee uur per dag) slecht is voor de ogen. Dit bleek onder meer uit onderzoek aan het Erasmus MC Rotterdam. Uit onderzoek van de Ulster University in Ierland blijkt tevens dat populaties die een snelle economische transitie ondergaan (zoals in Azië) of in stedelijke gebieden leven, een hogere kans op myopie op jonge leeftijd hebben. De omgeving waarin kinderen opgroeien speelt ook een rol. Er is voorzichtig bewijs dat veel buiten spelen de kans op bijziendheid van een kind – en het verergeren daarvan – kan verkleinen.

Vijf indicatoren dat een kind mogelijk slecht ziet
Tot hun zesde jaar worden de ogen van kinderen regelmatig gecontroleerd. Eerst door het consultatiebureau en later door de schoolarts. Maar ook op latere leeftijd is het belangrijk dat de ogen van kinderen worden gecontroleerd. Kinderen vanaf tien jaar kunnen bij de opticien terecht voor controle. Krot: “Dansende letters op het schoolbord, moeite hebben met lezen of vage beelden zien als je naar de televisie kijkt. Veel gehoorde klachten bij kinderen. Zij staan hier zelf nauwelijks bij stil en houden het soms liever voor zichzelf als zij moeite hebben om scherp te zien. Maar als ze niet goed kunnen zien kan dit leiden tot hoofdpijn en vermoeidheid. Daarom is het belangrijk om op de volgende signalen te letten:

1. Overmatig in de ogen wrijven
2. Zeer dicht op een (televisie)scherm willen zitten
3. Moeite hebben met lezen
4. Snel moe worden
5. Knijpen of veel knipperen met de ogen tijdens het lezen of televisiekijken

Als u regelmatig één of meerdere van deze signalen constateert, kunt u het beste een oogarts of opticien raadplegen.

Afspraken over beeldschermgebruik
Uit een groot consumentenonderzoek van Specsavers blijkt dat kinderen in Nederlandse huishoudens gemiddeld minimaal één tot twee uur per dag naar een scherm kijken. In veel van de huishoudens gelden regels voor beeldschermgebruik. Zo mogen in bijna de helft van de gezinnen kinderen maar een beperkt aantal uur achter een televisie- of computerscherm zitten, dagelijks gemiddeld twee uur. Krot: "Twee uur per dag naar een beeldscherm kijken is niet heel lang en is ook niet per definitie slecht voor je ogen, maar zorg er dan zoveel mogelijk voor dat het over de dag verspreid wordt. Om oogirritaties en vermoeide ogen te vermijden, adviseren wij jong én oud om na dertig minuten even iets anders te doen, bij voorkeur in het daglicht."